Bosch Condens, Bosch ZWA, Bosch ZWB serilerinde E9 yıllık olarak ısrarla görülen kodlardandır. Yaz boyu duran tesisatta birikmiş hava, kireçlenmiş eşanjör veya pompa tarafındaki yavaşlama sezon başında bu kodu kolayca üretir. Bosch'un koruma davranışı görece ciddi: bir kez E9 düşerse kart kalıcı kilit moduna geçer, sadece reset ile değil, fiziksel beklemeyle de cihaza müdahale etmek gerekir.
Kullanıcı tarafında ilk söyleyeceğimiz şu: E9 mekanik bir koruma uyarısıdır, ani değil birikimli sebep var. Bir günde oluşmaz, ama bir günde ekrana düşer. Aşağıda hem hızlı kontrol hem de gerçek sebepleri sırayla işleyeceğiz.
E9 ne anlatır, STB nedir?
STB, Bosch'un kullandığı "Safety Temperature Limiter" yani emniyet sıcaklık sınırlayıcısının kısaltmasıdır. Eşanjör veya gidiş suyu sıcaklığı belirli bir limiti aştığında STB devresi açılır ve cihaz tüm yanmayı keser. Bu bilinçli bir korumadır; aksi takdirde eşanjör delinebilir veya emniyet valfı ani basınçla zorlanabilir.
E9 sembolü Bosch'ta küçük termometre veya alev üstü çizik biçiminde çıkar. Bazı modellerde tek başına E9 görünür, bazılarında E9 ile birlikte basınç düşük uyarısı eşlik eder. Hangi sınıfta olursanız olun çözüm sıralaması benzerdir.
İlk kontrol: manometre okuması
Bosch'ta E9'un sahada gördüğümüz en yaygın sebebi düşük su basıncı. Sistem yeterli sıvıyla dolu değilse aynı miktarda enerji daha az suyu ısıtmaya çalışır; sıcaklık limit aşar, STB tetikler. İlk bakacağınız nokta manometre ibresi.
İdeal aralık 1,0 ile 1,5 bar arasıdır. 1 barın altındaysa cihaz altındaki gri dolum vanasını yarım tur açın, ibre 1,5 barda dururken kapatın. Sonra ön panelden reset basın. Bosch'ta reset tuşu genelde alev simgesi yanında "Reset" yazısıdır.
Basınç düzeltildikten sonra cihaz çalışmaya başlarsa kod tek başına basınç sebepliydi demektir. Bir hafta gözleyin; tekrar gelmezse iş tamam.
Hava ve dolaşım sorunu
Basınç normal ama E9 tekrar geliyor. Bu noktada sistem içinde hava birikimi konuşulur. Yaz boyunca durmuş tesisatta hava doğal olarak birikir; ısıtma sezonu başında ilk yakışta pompa havayı atmayı başaramazsa eşanjör suyu kuru gibi yanar ve termostat tetikler.
Petekleri sırayla havalandırın. Her radyatörün üst köşesinde küçük altıgen veya kare uçlu hava tahliye vidası vardır. Anahtar veya tornavidayla çeyrek tur açın, hava ıslığı duyulur, sonra su gelmeye başlar; suyun düzgün akmaya başladığı an vanayı kapatın. Bu işlem sırasında manometre düşeceği için sonra tekrar doldurma yapın.
Havalandırma sonrası E9 yine geliyorsa cihazın iç pompasında hava kalmış olabilir. Pompa hava atımı için cihaz üzerinde küçük bir tahliye vidası vardır; bu noktayı yetkili servis açar.
Filtre ve kireçlenme
Üçüncü sıradaki sebep filtre tıkanıklığı ve eşanjör kireçlenmesidir. Bosch tarafında gidiş ve dönüş hatlarında küçük metal filtreler vardır. Yıllar içinde bu filtreler kireç ve tortu birikimiyle akışı sınırlandırır. Aynı pompa aynı enerji ile daha az su geçiriyorsa eşanjör sıcaklığı yükselir.
Kireçlenme özellikle sert su bölgelerinde 5-6 yılda belirgin hale gelir. İstanbul Asya yakasında bu sınırı 7-8 yıla kadar uzatabiliyoruz çünkü su iyot orta sertliktedir. Ama bakımsız geçen yıllarda 4-5 yılda da görülür.
Filtre temizliği ve eşanjör yıkama yetkili servis işidir. Bosch yetkili servisinde özel asit pompası ile yapılır; ev koşullarında yapılması doğru değildir çünkü asit oranı yanlış olursa eşanjör zarar görür.
Pompa zayıflığı
Bosch'ta E9'un dördüncü sebebi pompa performans düşüşüdür. Pompa motoru veya çark zamanla yavaşlar; aynı RPM'de daha az su pompalar. Görsel olarak çalışıyor gibi durur, sesi normaldir, ama hacim akışı düşmüştür.
Servis pompa basınç değerini ölçüm cihazıyla okur. Beklenen değerin altındaysa pompa değişimi konuşulur. Pompalar genellikle modüler değişebilen parçalardır; cihazın tamamını değiştirmeye gerek yoktur.
Reset sayısı kuralı
Bosch'ta arka arkaya çok fazla reset basmak kart kilitlemesine yol açar. Bir kez basın, 30 saniye bekleyin, cihazın yandığını gözleyin. Yanmıyorsa veya 5 dakika içinde tekrar E9 atıyorsa servis çağırmak gerekir. Üç başarısız reset sonrası kart "kalıcı kilitleme" bayrağı çekerek ek korumaya geçer; bu durumda cihazın elektriğini sigortadan kesip 2 dakika beklemek gerekir, bu da servis işidir.
Servis çağrı kararı
- Manometre 0,8 bar, doldurdunuz, 1 hafta sorunsuz. Sezonun normal hava deşarjı.
- Doldurma sonrası tekrar E9 + petek havalandırma yardım etti. İyi takip, sezon başı.
- Basınç normal, havalandırma yapıldı, hâlâ E9. Servis randevu, filtre ve pompa.
- Eşanjör 5+ yıllık, bakım yapılmadı, E9 ısrarcı. Eşanjör yıkama gerekli olabilir.
- E9 + farklı bir kod ekleniyor (A7, EA). Bekleme, servis çağırın.
E9'u önlemek için ne yapılır?
Yıllık bakımda filtre temizliği, gerekiyorsa eşanjör yıkama, pompa basınç ölçümü ve genel sistem havası alma standart adımlardır. Bosch'ta bu bakım yapılmış bir cihazda E9'un sezon ortasında düşme olasılığı belirgin biçimde azalır.
Bir başka önemli detay: ev içinde radyatör vanalarını periyodik açıp kapatmak. Vanaları yıl boyu aynı pozisyonda tutmak iç tarafta tortu birikimine yol açar. Yılda iki kez tam açıp tam kapatmak basit ama etkilidir.
Beykoz'da bir vakayı paylaşayım. Kullanıcı 6 yıllık Bosch'unu hiç bakıma sokmamış. Kış başında E9 düştü, doldurarak iki gün ittirdi, sonra her gün geri gelmeye başladı. Yerinde inceledik: gidiş filtresi tıkalı, eşanjör orta seviye kireçli. 2 saatlik bir servis sonrası cihaz E9'a sezon sonuna kadar bir daha yandırmadı. Bu küçük detay her kış sıkıntı yaşayan kullanıcılar için pratik bir referans.
Hata kodu rehberini genel olarak kombi hata kodları yazısında ele aldık. Aşırı ısınma davranışını radyatör sıcaklık dengesizliği yazısı ile birlikte okumak da yardımcı olur. Saha randevusu için: 0216 338 66 38.